Çorlu çocuk ve ergen psikoloğu
Çocuk terapisinin danışanı çocuktur, ama süreci taşıyan ebeveyndir. Bu yüzden çalışma çocukla baş başa kalan bir odadan ibaret değildir: çocuk seansları, düzenli ebeveyn görüşmeleri ve gerektiğinde okulla kurulan temas aynı planın parçalarıdır.
Çocuk ve ergen terapisine başvuru nedenleri
- Okula gitmek istememe, sabah ayrılıklarında yoğun tepki
- Yaşına göre beklenenden yoğun ve sık öfke patlamaları
- Ayrılık kaygısı, karanlık, yalnız kalma veya belirli nesnelere yönelik korkular
- Akran ilişkilerinde zorlanma, dışlanma veya zorbalığa maruz kalma
- Ergende ani içe kapanma, iletişimin tamamen kesilmesi
- Uyku düzeninde bozulma, altını ıslatma, tırnak yeme gibi bedensel belirtiler
- Kardeş doğumu, taşınma, boşanma veya kayıp sonrası davranış değişikliği
- Ergende risk alma davranışları veya kendine zarar verme belirtileri
İlk görüşme neden ebeveynle yapılır
Çocuğu ilk seansta doğrudan odaya almak, çoğu zaman çocuğun kendini teşhis edilmeye getirilmiş gibi hissetmesine yol açar. Bunun yerine ilk görüşme ebeveynlerle yapılır ve şu bilgiler toplanır: gebelik ve doğum öyküsü, gelişim basamakları, uyku ve beslenme düzeni, kreş ve okul geçmişi, hastalıklar, ailede benzer tabloların varlığı ve son bir yıl içinde evde değişen şeyler.
Bu görüşmede ayrıca ebeveynlerin çocuğa süreci nasıl anlatacağı birlikte planlanır. Çocuğa 'seni doktora götürüyoruz' denmesiyle 'oyun oynayıp konuşabileceğin biriyle tanışacaksın' denmesi arasında, çocuğun odaya giriş biçimini tamamen değiştiren bir fark vardır.
Çocukla ilk buluşma bu hazırlıktan sonra yapılır. İlk iki üç seans tanışma ve gözlem dönemidir; çocuğun oyun kurma biçimi, dikkat süresi, sınırlarla ilişkisi ve ilişki kurma tarzı izlenir.
Ergenle çalışmada gizlilik sınırı baştan çizilir
Ergen terapisinin en kritik noktası, ergenin terapistin kime çalıştığını bilmesidir. Ergen odaya girdiğinde, anlattıklarının ebeveyne aktarılıp aktarılmayacağını bilmiyorsa gerçekten konuşmaz.
Bu nedenle ilk seansta hem ergene hem ebeveyne aynı cümleler söylenir: ergenin paylaştıkları ebeveyne aktarılmaz. Bunun üç istisnası vardır ve açıkça sayılır: kendine zarar verme ya da intihar düşüncesi, başkasına yönelik ciddi bir tehlike, istismar. Bu durumlarda ebeveyn bilgilendirilir ve mümkün olduğunda bu ergenle birlikte planlanır.
Ebeveyne aktarılan şey içeriğin kendisi değil, sürecin gidişatıdır: çalışmanın hangi başlıkta ilerlediği, evde nasıl destek olunabileceği, nelerin zorlaştırdığı. Bu ayrımın net olması, ebeveynin merakını dışarıda bırakmadan ergenin güvenini korur.
Okulla iş birliği ve ne zaman kurulur
Tablo okulda belirgin biçimde görünüyorsa, ebeveynin yazılı onayıyla öğretmen veya okul rehberlik servisiyle temas kurulur. Amaç çocuk hakkında bilgi toplamak kadar, okulun uyguladığı yaklaşımın evdekiyle çelişmemesini sağlamaktır.
Öğretmenden alınan gözlem, ebeveynin anlattığı tabloyu genellikle tamamlar veya düzeltir. Evde son derece hareketli görünen bir çocuğun sınıfta sakin olması ya da tersi, tablonun yönünü değiştirir.
Dikkat, öğrenme veya davranış alanında yapılandırılmış bir değerlendirmeye ihtiyaç duyulursa süreç çocuk değerlendirme ve dikkat testleri başlığına aktarılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz, tedavi önermez ve acil müdahalenin yerine geçmez. Klinik karar görüşme bağlamında verilir. Acil risk, kendine zarar verme düşüncesi veya şiddet tehdidi varsa 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.
Çocuk ve ergen terapisi hakkında sık sorulanlar
İlk seansa çocuğumu getirmem gerekiyor mu?
Hayır, ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır. Bu görüşmede gelişim öyküsü alınır ve çocuğa süreci nasıl anlatacağınız planlanır. Çocukla tanışma bir sonraki seansta olur.
Ergen çocuğum gelmeyi reddediyor.
Sık rastlanan bir durum. Bu noktada zorlamak yerine ebeveyn görüşmeleriyle başlanabilir; evdeki tepki biçiminin değişmesi ergenin süreçle ilişkisini de değiştirir. Ayrıca ergene ilk görüşmenin ne olmadığını, kendisine ders verilmeyeceğini anlatan somut bir çerçeve sunmak genellikle işe yarar.
Çocuğumun seansta ne anlattığını öğrenebilir miyim?
Küçük yaş grubunda süreç ebeveynle yakın iş birliğiyle yürür ve gelişim düzenli paylaşılır. Ergenlerde ise içerik paylaşılmaz; ciddi risk, istismar ve başkasına yönelik tehlike dışında gizlilik korunur. Size aktarılan şey sürecin yönü ve evde nasıl destek olabileceğinizdir.
Kaç seans sürer?
Odaklı bir başlıkta sekiz ile on beş seans sık görülür. Uzun süredir devam eden tablolarda süreç daha uzundur. Çalışma her beş altı seansta bir ebeveynle birlikte gözden geçirilir.
Okuluyla görüşür müsünüz?
Gerekliyse ve yazılı onayınız varsa evet. Öğretmen gözlemi tabloyu tamamlar; ayrıca okulun ve evin aynı yaklaşımı uygulaması sürecin hızını belirgin biçimde artırır.
Çocuğuma tanı koyacak mısınız?
Klinik psikologlar psikolojik değerlendirme yapar ve rapor hazırlar. DEHB gibi tanıların konması ve ilaç kararı çocuk ve ergen psikiyatristinin yetkisindedir; gerektiğinde bu yönlendirme yapılır.