Klinik Psikolog
Tuğçe Orel Cesur
Çocuk ve Ergen

Çorlu ebeveyn danışmanlığı

Çocuğun davranışını değiştirmenin en kısa yolu her zaman çocuğu terapiye almak değildir. Küçük yaş grubunda ve davranış temelli tablolarda, ebeveynin evde tuttuğu tutumu değiştirmek çoğu kez daha hızlı ve daha kalıcı sonuç verir. Ebeveyn danışmanlığı tam olarak bunu yapar: danışan ebeveyndir.

Ebeveyn danışmanlığının uygun olduğu durumlar

  • Sınır koyduğunuzda uzun süren ve şiddetlenen tepkiler
  • Her akşam tekrarlayan ekran süresi tartışmaları
  • Yatma saatinin sürekli uzaması, uyku düzeninin kurulamaması
  • Yemek saatlerinin çatışmaya dönüşmesi
  • Kardeşler arası kıskançlık ve sürekli rekabet
  • İki ebeveynin farklı kurallar uygulaması, çocuğun bunu kullanması
  • Ödev sürecinin her gün gerginlikle bitmesi
  • Boşanma veya ayrılık sonrası iki ev arasında düzen kurma ihtiyacı
  • Tuvalet eğitimi, kardeş doğumu gibi geçiş dönemleri

Tutarlılık, sertlikten daha belirleyicidir

Ebeveynlerin en sık sorduğu şey ne kadar katı olmaları gerektiğidir. Oysa çocuğun davranışını belirleyen şey kuralın sertliği değil, öngörülebilirliğidir. Aynı davranışa pazartesi ceza, cuma müsamaha gösterildiğinde çocuk kuralı öğrenmez; hangi ebeveynin hangi ruh hâlinde ne yapacağını tahmin etmeyi öğrenir.

Bu nedenle çalışmanın ilk aşaması ev içindeki kuralları yazıya dökmektir. Hangi davranışın sonucu ne olacak, bu sonucu kim uygulayacak, iki ebeveyn aynı şeyi mi söylüyor. Çoğu ailede bu yazma işi tek başına gerginliğin bir bölümünü çözer, çünkü ebeveynlerin birbirinden farklı kurallar uyguladığı ilk kez görünür hale gelir.

Ardından tek bir davranış seçilir ve iki hafta boyunca yalnızca onun üzerinde çalışılır. Aynı anda beş şeyi değiştirmeye kalkmak neredeyse her zaman başarısızlıkla ve ebeveynin kendini yetersiz hissetmesiyle sonuçlanır.

Ekran, uyku ve yemek: üç klasik çatışma alanı

Bu üç başlık ailelerin en çok enerji harcadığı ve en az sonuç aldığı alanlardır. Ortak nedeni, üçünün de pazarlığa açık hale gelmiş olmasıdır. Ekran süresi her akşam yeniden tartışılıyorsa, çocuk için o sınır bir kural değil bir müzakere başlangıcıdır.

Ekranda çalışılan şey süreyi kısaltmaktan çok, sınırın nasıl uygulandığıdır: süre bitiminin önceden haber verilmesi, cihazın kimin elinden nasıl alındığı, sonrasında ne yapılacağının belli olması. Sınır tartışmadan uygulanabilir hale geldiğinde süre tartışması kendiliğinden küçülür.

Uykuda öngörülebilir bir akşam rutini kurulur; yatma saatinden bir saat önce ekranın kapanması ve her akşam aynı sıranın izlenmesi çoğu vakada yeterli olur. Yemekte ise ebeveynin sorumluluğu neyin sunulacağı, çocuğun sorumluluğu ne kadar yiyeceğidir; bu ayrımın netleşmesi sofradaki çatışmayı belirgin biçimde azaltır.

Boşanma sürecinde ortak ebeveynlik

Ayrılık sürecindeki ebeveynler için danışmanlığın gündemi farklıdır. Burada çalışılan konu çiftin ilişkisi değil, iki ev arasında çocuk için tutarlı bir düzen kurulmasıdır.

Somut başlıklar üzerinde çalışılır: iki evde uyku ve ödev saatleri, geçiş günlerinin nasıl yürütüleceği, çocuğun haber taşıyıcısı olarak kullanılmaması, yeni eşlerin sürece nasıl dahil edileceği ve çocuğun önünde diğer ebeveyn hakkında konuşulmaması.

Ayrılığın kendisi çocuk için belirleyici olan tek etken değildir; belirleyici olan ayrılık sonrası çatışmanın sürüp sürmediğidir. Bu nedenle danışmanlık, iki ebeveynin anlaşmasını değil, çatışmanın çocuğun görüş alanı dışına çıkarılmasını hedefler.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz, tedavi önermez ve acil müdahalenin yerine geçmez. Klinik karar görüşme bağlamında verilir. Acil risk, kendine zarar verme düşüncesi veya şiddet tehdidi varsa 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.

Ebeveyn danışmanlığı hakkında sık sorulanlar

Çocuğumu getirmem gerekmiyor mu?

Gerekmiyor. Ebeveyn danışmanlığında danışan ebeveyndir ve çalışma sizin evde uyguladığınız tutum üzerinde yürür. Çocuğun kendi bireysel sürecine ihtiyacı olduğu değerlendirilirse bu ayrıca önerilir.

Bu, çocuk terapisinin yerine geçer mi?

Bazı tablolarda evet, bazılarında hayır. Davranış temelli ve küçük yaş gruplarındaki zorlanmalarda ebeveynle çalışmak genellikle daha hızlı sonuç verir. Çocukta kaygı bozukluğu, travma veya yas gibi bir tablo varsa çocuğun kendi süreci gerekir.

Eşim gelmek istemiyor, tek başıma yararı olur mu?

Olur ama sınırı vardır. Tek ebeveynle çalışıldığında o ebeveynin tutumu tutarlı hâle gelir; ancak evde iki farklı kural işlemeye devam ederse çocuk bu farkı kullanır. Bu nedenle diğer ebeveynin en az birkaç görüşmeye katılması istenir.

Kaç görüşme sürer?

Genellikle altı ile on görüşme. İki haftada bir yapılır; aradaki süre evde denenen düzenlemenin sonuç vermesi için gereklidir. Belirli bir geçiş dönemi için gelen aileler daha kısa sürede tamamlar.

Ebeveyn danışmanlığı ile aile terapisi arasındaki fark ne?

Ebeveyn danışmanlığı ebeveynin uygulamalarına odaklanır ve çocuk sürece girmez. Aile terapisinde ise tüm aile odada bulunur ve çalışılan şey aile içindeki ilişki düzeninin kendisidir.

Görüşme süresi ve ücret nedir?

Görüşmeler 50 dakikadır. Güncel ücret ve iptal koşulları seans ücretleri sayfasında yazılıdır.